აპრილი 12 ამიერკავკასიაში პირველი ოპერის თეატრი საზეიმოდ გაიხსნა. რვაას მაყურებელზე გაანგარიშებული, „ქარვასლის თეატრად“ წოდებული შენობა იტალიელი არქიტექტორის, სკუდიერის ხელმძღვანელობით ოთხი წელი შენდებოდა.
ოქტომბერი 25 ქალაქის ეს ერთადერთი თეატრი, რომლის შიგა სამკაული აგებული და მორთულია მთლიანად მავრიტანული სტილით, გაფორმებული, უდავოდ წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე უფრო ელეგანტურ, მოხდენილ, ყველაზე უფრო წარმტაც სათეატრო ნაგებობას, რაც კი შეუძლია წარმოიდგონოს ადამიანმა“. ედმონდ დე ბარესი, „ილუსტრასიონი“, პარიზი.
ნოემბერი 9პირველი საოპერო სეზონი გაიხსნა. იტალიურმა დასმა, დირიჟორ ბარბიერის ხელმძღვანელობით, გაეტანო დონიცეტის „ლუჩია დი ლამერმური“ შეასრულა. მომდევნო სამი თვის განმავლობაში ასევე დაიდგა ვერდის „ერნანი“, ბელინის „ნორმა“, როსინის „სევილიელი დალაქი“... იმდროინდელ თბილისის ოპერას აღწერდნენ ლევ ტოლსტოი და ალექსანდრე დიუმა-მამა. ოპერა თბილისის კულტურული ცხოვრების უმნიშვნელოვანეს ნაწილად იქცა. იმ დროიდან, მსოფლიო საოპერო შედევრები - „რიგოლეტო“, „ტრუბადური“, „ტრავიატა“, „აიდა“ „ოტელო“, „ბოჰემა“, „ჯამბაზები“ და სხვა - მსოფლიო პრემიერიდან უმოკლეს დროში უკვე თბილისში სრულდებოდა.
ოქტომბერი 5 პეტერბურგიდან მოწვეული მოცეკვავეების - პავლოვას, ჩესნოვას, მანოხინისა და პანოვის მოაწილეობით, თბილისის ოპერაში დაიდგა ფილიპ ტალიონის ბალეტ „სილფიდას“ მეორე მოქმედება. ეს იყო პირველი საბალეტო წარმოდგენა თბილისის ოპერის თეატრის სცენაზე. გაზეთი „კავკაზი“ აღნიშნავდა, რომ „მოცეკვავეებს ხელთათმანების დაცვეთამდე უკრავდნენ ტაშს. განსაკუთრებული უპირატესობა ჩესნოვას და მანოხინს მიაკუთვნეს“.
იანვარი 18 ბალეტმაისტერ თეოდორ (ფიოდორ?) მანოხინის ბენეფისისათვის თბილისის ოპერაში ჰერმან შმიდტის და დანიელ ობერის ბალეტი „გიტანას“ (ფილიპ ტალიონის ქორეოგრაფია) პრემიერა შედგა. ეს იყო პირველი მთლიანი საბალეტო სპექტაკლი, რომელიც თბილისის ოპერის თეატრის სცენაზე დაიდგა. ამ დროისთვის თეატრის რეპერტუარში რამდენიმე ბალეტი -„ჟიზელი“, „გიტანა“, „სილფიდა“, „დუნაის ასული“, „მხატვრის ოცნება“ და „რობერტის“ რამდენიმე სცენა ყოფილა წარმოდგენილი.
ოქტომბერი 11 ოპერამ 22 წლით „საზაფხულო თეატრის“ სცენაზე გადაინაცვლა.
საოპერო დასში პირველად ჩაირიცხა ქართველი სოლისტი, ბანი ფილიმონ ქორიძე.
თბილისში შედგა იტალიელი მოცეკვავის, ენრიკო ჩეკეტის მოსწავლის მარია პერინის გასტროლი. 1897-1907 წლებში პერინი თბილისის საოპერო თეატრში ცეკვავდა. 1916 წლიდან კი მან პედაგოგიური მოღვაწეობა დაიწყო და თბილისში ქორეოგრაფიული სტუდია გახსნა. მარია პერინის სახელთან დაკავშირებულია ქართული საბალეტო სკოლის საფუძვლის ჩაყრა.
ახალი სეზონი ოპერის თეატრის ახალ, დღევანდელ შენობაში გაიხსნა. არქიტექტორ ვიქტორ შრეტერის დაპროექტებული შენობის მთავარი დარბაზი 1200 მაყურებელს იტევდა. რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში მყოფი საქართველოს მთავარ თეატრში, დამოუკიდებლობამდე, სეზონის პირველ სპექტაკლად მიხაილ გლინკას „ცხოვრება მეფისთვის“ („ივან სუსანინი“) სრულდებოდა. ფართო საოპერო რეპერტუარი მოიცავდა როგორც კლასიკურ, ისე იმ დროისათვის უახლეს იტალიურ, ფრანგულ, გერმანულ, რუსულ ნაწარმოებებს. თეატრის სცენას არც მსოფლიოში ცნობილი არტისტების გასტროლები აკლდა, ეს პრაქტიკა გრძელდება დღემდე.
დამოუკიდებლობის მოპოვება და საქართველოს პირველი რესპუბლიკის გამოცხადება ოპერის თეატრზეც აისახა. თეატრის კომისრად დაინიშნა ქართული თეატრალური კულტურის ცნობილი მოღვაწე, რეჟისორი ალექსანდრე წუწუნავა. იმავე წელს, სეზონი, ტრადიციული „ივან სუსანინის“ ნაცვლად ვაგნერის „ტანჰოიზერით“ გაიხსნა. ამავე წელს საოპერო დასის ორ ქართველ სოლისტს, შემდგომში ცნობილ ბარიტონ სანდრო ინაშვილს და გიორგი ქურხულს, ლეგენდარული ქართველი ტენორი, ვანო სარაჯიშვილი შეუერთდა.
ივნისი 17 „ქართული კლუბის“ პრემიერის შემდეგ, თბილისის ოპერის თეატრის სცენაზე შესრულდა პირველი ქართული ოპერა, რევაზ გოგნიაშვილის „ქრისტინე“.
თბილისის საოპერო თეატრის სცენაზე ერთდროულად სამი ქართული ოპერა დაიდგა: 5 თებერვალს - დიმიტრი არაყიშვილის „თქმულება შოთა რუსთაველზე“, 21 თებერვალს - ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი“, დეკემბერს კი, ვიქტორ დოლიძის „ქეთო და კოტე“. სწორედ ეს წელი მიიჩნევა ქართული ეროვნული ოპერის დაბადების თარიღად. ამ პერიოდიდან დღემდე, თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე შედგა ყველა უმნიშვნელოვანესი ქართული ოპერისა და ბალეტის პრემიერა და საერთაშორისო მნიშვნელობის მქონე ქართველი არტისტების დებიუტი.
დეკემბერი 29 პირველი ქართული კლასიკური ბალეტის - ანდრია ბალანჩივაძის „მზეჭაბუკის“ (პირველი სახელწოდება „მთების გული“) პრემიერა გაიმართა. ბალეტი დადგა ვახტანგ ჭაბუკიანმა, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა ქართულ საბალეტო სკოლას. ჭაბუკიანი 1941 წლიდან, საბოლოოდ დაბრუნდა თბილისში და 1973 წლამდე ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის საბალეტო დასს ხელმძღვანელობდა.
ნოემბერი 9 დღემდე თეატრი ზაქარია ფალიაშვილის სახელს ატარებს და ტრადიციულად, ყოველ ახალ სეზონს „აბესალომ და ეთერით“ ხსნის.
ამ წლის მასობრივ რეპრესიებს ვერც თეატრი გადაურჩა. საბჭოთა რეჟიმის მსხვერპლი გახდა ოპერის სამხატვრო ხელმძღვანელი, უაღრესად ნიჭიერი და პროდუქტიული დირიჟორი, ევგენი მიქელაძე, რომლის სახელსაც უკავშირდება არა მხოლოდ ქართული ოპერის პირველი და დასავლური ოპერის კლასიკური ნიმუშების ხორცშესხმა, არამედ ქართული სადირიჟორო ხელოვნების ახალ სიმაღლეზე აყვანაც.
Chabukiani returned to Tbilisi and managed Tbilisi Opera and Ballet State Theatre Ballet Company until 1973, and created classic examples of Georgian ballets.
Different times, artistic directors of the ballet company were George Aleksidze and Mikhail Lavrovsky. Neoclassical ballets became a part of the repertoire along with classical ones.
ხანძრის შედეგად თეატრის შენობის თითქმის მთელი ინტერიერი განადგურდა, დაიწვა სერგო ქობულაძის მიერ შესრულებული უძვირფასესი და ულამაზესი ფარდა, კოსტიუმები, რეკვიზიტი, სამუზეუმო და საარქივო მასალების დიდი ნაწილი.
თეატრის შენობა თავდაპირველი სახით აღდგა (არქიტექტორები – ლერი მეძმარიაშვილი, მურთაზ ჩაჩანიძე). გაფართოვდა ინტერიერი, სცენა. მოეწყო 6 სარეპეტიციო დარბაზი (3 საბალეტო, 2 საოპერო და ერთიც ორკესტრისთვის)
1982-2002 the greatest Georgian conductor Djansug Kakhidze was the artistic director of the theatre.
თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის საბალეტო დასს სათავეში ჩაუდგა მსოფლიო ბალეტის ვარსკვლავი, პრიმა-ბალერინა ნინო ანანიაშვილი. ამ დროიდან მთლიანად განახლდა საბალეტო რეპერტუარი. კლასიკური ბალეტების გარდა, რეპერტუარში წარმოდგენილია ჯორჯ ბალანჩინის, ფრედერიკ ეშტონის, ავგუსტ ბურნონვილის, ირჟი კილიანის ბალეტები, ცნობილი თანამედროვე ქორეოგრაფების დადგმები.
პროექტში, ძირითადი სპონსორის, საერთაშორისო ფონდ „ქართუს“ გარდა, მონაწილეობა მიიღეს უცხოურმა ფირმებმა, მათ შორის იყვნენ: გერმანული „გერიეცი“ და „ზალცბრენერი“; ავსტრიული „ვაგნერი“; სერბული „სვეტლიოსტი“.
გამაგრდა საძირკველი, სახურავი ფურცლოვანი სპილენძით გადაიხურა, განახლდა თეატრის ინტერიერის მოხატულობა, სცენის მექანიზმი, თეატრის მატერიალურ-ტექნიკური აღჭურვილობა, გადიდდა საორკესტრო ორმო, გადაკეთდა ჯანსუღ კახიძის სახელობის სარეპეტიციო დარბაზი, თეატრს დაემატა ღია ვერანდები და საგამოფენო სივრცე. გადიდდა თეატრის მიმდებარე სკვერი, სადაც დაკრძალულნი არიან კომპოზიტორი ზაქარია ფალიაშვილი, ქართველი ტენორები: ვანო სარაჯიშვილი, ზურაბ ანჯაფარიძე და დირიჟორი ოდისეი დიმიტრიადი. დაიბეჭდა და სცენას დაუბრუნდა „თეატრის სავიზიტო ბარათი“ სერგო ქობულაძის 1960 წელს შესრულებული, ხანძრის დროს დამწვარი ფარდის პრინტი.
განახლებული თეატრი ,,აბესალომ და ეთერი“ პრემიერით საზეიმოდ გაიხსნა.
ამავე წლის 13 ნოემბერს, თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი გახდა ცნობილი მომღერალი ბადრი მაისურაძე.
დაარსდა თბილისის ბალეტის საერთაშორისო ფესტივალი ამავე წელს თეატრში დაიწყო ახალგაზრდა შემსრულებელთა პროგრამა თბილისის ზ. ფალიაშვილის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრი Opera Europa.
-ს წევრია. თეატრი ჩართულია მასშტაბურ ევროპულ კულტურულ პროექტში „ისტორიული თეატრების ევროპული მარშრუტი“. პროექტი ევროკავშირის კულტურის პროგრამის დაფინანსებით ხორციელდება.
April 12 The first opera theater in Transcaucasia held its Grand Opening. The construction of the building of the Theatre for 800 spectators and named CARAVANSERAI THEATRE under the supervision of the Italian architect Scudieri lasted four years.
October 25 “This is the only theatre in the city, the interior of which is totally Moorish in style, and is undoubtedly one of the most elegant, beautiful and fascinating theatrical constructions, ever imagined by man.” Edmond de Bares, L"ILLUSTRATION, Paris.
An Italian troupe, under the conductorship of Barbieri, opened the first opera season with LUCIA DI LAMMERMOOR by Gaetano Donizetti. In the following three months the first performance was followed by ERNANI by Giuseppe Verdi, NORMA by Vincenzo Bellini, IL BARBIERI DE SIVIGLIA by Gioacchino Rossini… The Tbilisi opera of that time was described by Leo Tolstoy and Alexandre Dumas père. Opera became the most important part of cultural life in Tbilisi. Since then, the world masterpieces - RIGOLETTO, LA TRAVIATA, AIDA, OTELLO, LA BOHÈME, PAGLIACCI and others - are performed in Tbilisi quite soon after the original world productions.
October 11,1874 Tbilisi Opera House was destroyed by fire. Opera moved to the stage of the Summer Theatre for 22 years.
For the first time a Georgian soloist, Filimon Koridze (bass) joined the opera company.
Maria Perini, who studied under the Italian ballet dancer and teacher Enrico Cecchetti, toured Tbilisi. In 1897-1907, Perini danced at the Tbilisi Opera and Ballet Theatre. From 1916 she started her teaching activities and opened a ballet studio in Tbilisi. Maria Perini’s name is closely connected with the foundation of Georgian Ballet School.
The new season was opened in the new building of the theatre. The main hall of the building, designed by the architect Victor Schröter, accommodated 1200 spectators. In the main theatre of Georgia, which was a part of Russian empire then, the first opera of the season was usually A LIFE FOR THE TZAR (Ivan Susanin). It lasted until the independence of Georgia.
The wide opera repertoire included both classical and modern Italian, French, German and Russian works of the time.
The stage of the Opera Theater has seen many a tour of the world famous artists, this practice continues to date.
19The new season was opened in the new building of the theatre. The main hall of the building, designed by the architect Victor Schröter, accommodated 1200 spectators. In the main theatre of Georgia, which was a part of Russian empire then, the first opera of the season was usually A LIFE FOR THE TZAR (Ivan Susanin). It lasted until the independence of Georgia.
The wide opera repertoire included both classical and modern Italian, French, German and Russian works of the time.
The stage of the Opera Theater has seen many a tour of the world famous artists, this practice continues to date.
19June 17 The first Georgian opera, performed on the stage of the Tbilisi Opera House, after its premiere on the stage of "Georgian Club", was Christine by Revaz Gogniashvili.
Three Georgian operas are staged at the same time in the Tbilisi Opera Theatre: on February 5, Dimitry Arakishvili’s LEGEND OF SHOTA RUSTAVELI, on February 21, Zakaria Paliashvili’s ABESALOM AND ETERI, on December 11, Victor Dolidze’s KETO AND KOTE. This very year is considered to be the birthday of Georgian National Opera.
From this period up to date, the premiere of all the major Georgian operas and ballets and the debut of Georgian artists of international importance took place on the stage of Tbilisi Opera and Ballet Theater.
December 29 The first classic ballet MZECHABUKI by Andria Balanchivadze was staged by Vakhtang Chabukiani, the greatest dancer and ballet-master of all time, Chabukiani founded Georgian Ballet art and influenced it for a long time.
19November 9 the Opera theatre is named after Zakaria Paliashvili and ABESALOM AND ETERI has traditionally been the opening performance of the season.
The theatre did not evade the mass repressions of the year either. The victim of the Soviet regime was the art director of the opera, the most talented and productive conductor, Evgeni Mikeladze, whose name is associated with not only the embodiment of the first Georgian opera and the classical works of the western opera but also with raising the Georgian conductorship art to new heights.
Chabukiani returned to Tbilisi and managed Tbilisi Opera and Ballet State Theatre Ballet Company until 1973, and created classic examples of Georgian ballets.
Different times, artistic directors of the ballet company were George Aleksidze and Mikhail Lavrovsky. Neoclassical ballets became a part of the repertoire along with classical ones.
After the fire almost the whole interior of the building was destroyed - the very famous, stunning curtain by Sergo Kobuladze, costumes, stage properties, details, museum items, archive materials were burnt.
The theatre building was restored to its original form (architects: Leri Medzmariashvili, Murtaz Chachanidze). The authors of the reconstruction have succeeded in maintaining the Eastern, pseudo-Moorish style of the building. Six rehearsal halls were made (three of them – for ballet, two – for opera and one - for orchestra).
1982-2002 the greatest Georgian conductor Djansug Kakhidze was the artistic director of the theatre.
20თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის საბალეტო დასს სათავეში ჩაუდგა მსოფლიო ბალეტის ვარსკვლავი, პრიმა-ბალერინა ნინო ანანიაშვილი. ამ დროიდან მთლიანად განახლდა საბალეტო რეპერტუარი. კლასიკური ბალეტების გარდა, რეპერტუარში წარმოდგენილია ჯორჯ ბალანჩინის, ფრედერიკ ეშტონის, ავგუსტ ბურნონვილის, ირჟი კილიანის ბალეტები, ცნობილი თანამედროვე ქორეოგრაფების დადგმები.
დაიწყო თეატრის შენობის მასშტაბური რემონტი, რომელმაც ექვს წელს გასტანა. პროექტში, ძირითადი სპონსორის, საერთაშორისო ფონდ „ქართუს“ გარდა, მონაწილეობა მიიღეს უცხოურმა ფირმებმა, მათ შორის იყვნენ: გერმანული „გერიეცი“ და „ზალცბრენერი“; ავსტრიული „ვაგნერი“; სერბული „სვეტლიოსტი“. გამაგრდა საძირკველი, სახურავი ფურცლოვანი სპილენძით გადაიხურა, განახლდა თეატრის ინტერიერის მოხატულობა, სცენის მექანიზმი, თეატრის მატერიალურ-ტექნიკური აღჭურვილობა, გადიდდა საორკესტრო ორმო, გადაკეთდა ჯანსუღ კახიძის სახელობის სარეპეტიციო დარბაზი, თეატრს დაემატა ღია ვერანდები და საგამოფენო სივრცე. გადიდდა თეატრის მიმდებარე სკვერი, სადაც დაკრძალულნი არიან კომპოზიტორი ზაქარია ფალიაშვილი, ქართველი ტენორები: ვანო სარაჯიშვილი, ზურაბ ანჯაფარიძე და დირიჟორი ოდისეი დიმიტრიადი. დაიბეჭდა და სცენას დაუბრუნდა „თეატრის სავიზიტო ბარათი“ სერგო ქობულაძის 1960 წელს შესრულებული, ხანძრის დროს დამწვარი ფარდის პრინტი.
The foundation was strengthened; the roof was covered with copper sheets. the painting of the theatre interior, stage mechanism, the material and technical equipment of the theatre were renewed, the orchestra pit became larger, Djansug Kakhidze rehearsal hall was rebuilt, open verandas and a space for exhibitions were added. The garden around the theatre, where composer Zakaria Paliashvili, tenors: Vano Sarajishvili and Zurab Anjaparidze and conductor Odyssey Dimitriadi are buried, became larger. The “visiting card” of the theatre, the iconic stage curtain created by Sergo Kobuladze in 1960, which was burned in fire, returned to the stage recreated.
2016 იანვარი 30განახლებული თეატრი ,,აბესალომ და ეთერი“ პრემიერით საზეიმოდ გაიხსნა.
დააარსდა თბილისის ბალეტის საერთაშორისო ფესტივალი
ამავე წელს თეატრში დაიწყო ახალგაზრდა შემსრულებელთა პროგრამა.
თბილისის ზ. ფალიაშვილის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრი Opera Europa-ს წევრია. თეატრი ჩართულია მასშტაბურ ევროპულ კულტურულ პროექტში „ისტორიული თეატრების ევროპული მარშრუტი“. პროექტი ევროკავშირის კულტურის პროგრამის დაფინანსებით ხორციელდება.